Arabulucu İcra Edilebilirlik Şerhi Kaç Günde Kesinleşir?
Arabuluculuk sonucunda düzenlenen anlaşma belgesine eklenen icra edilebilirlik şerhi, belgeye ilam niteliği kazandıran işlemdir. Bu şerhe karşı başvuru yolu, ilgili kanun hükümlerinde öngörülen kısa bir süreye tabidir ve sürenin doğru hesaplanması, şerhin kesinleşip kesinleşmediğini belirler. Aşağıda sürenin dayanağı, başlangıcı, hesaplanması ve kaçırılmasının sonuçları usulî çerçevede ele alınmıştır.
Son günü elle saymayın: süre hesaplama aracı tebliğ tarihinden son günü tatilleri hesaba katarak ücretsiz hesaplar.
İcra edilebilirlik şerhi ve kesinleşme süresinin hukuki çerçevesi
Arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaştığı hususlar bir tutanağa geçirilir; bu belgenin icra edilebilirlik şerhi ile donatılması hâlinde belge, ilam niteliğinde bir belge olarak icra takibine konu edilebilir. Şerh, belgenin icra edilebilirliğini onaylayan bir işlem olup verilmesi ve denetlenmesi ilgili kanun hükümlerine göre yürütülür.
Şerhe karşı başvurulabilecek yol ve bu yolun tabi olduğu süre, yine ilgili kanun hükümlerinde düzenlenmiştir. Kanun koyucu bu süreyi kısa tutmuş; böylece belgenin hukuki durumunun makul bir sürede netleşmesi amaçlanmıştır. Süre içinde başvuru yapılmazsa şerh kesinleşir; başvuru yapılırsa kesinleşme, başvurunun incelenmesi sonucunda verilecek karara bağlı hâle gelir.
- Şerh, anlaşma belgesine ilam niteliği kazandırır.
- Süre, ilgili kanun hükümlerinde öngörülmüş kısa bir süredir.
- Sürenin geçmesiyle birlikte şerh kesinleşir.
Süre ne zaman başlar? Tebliğ ve e-tebligat
Sürenin başlangıcı, kural olarak şerhin ilgili tarafa tebliğidir. Tebliğ yapılmadıkça sürenin işlemeye başladığından söz edilemez; bu nedenle dosyada tebliğ tarihinin ve tebliğ mazbatasının bulunup bulunmadığı öncelikle kontrol edilmelidir.
Tebligatın elektronik yolla yapılması hâlinde, öğrenilmiş sayılma anına ilişkin özel kurallar devreye girer. Elektronik tebligatta muhatabın tebliğe ne zaman erişmiş sayılacağı, ilgili tebligat hükümlerine göre belirlenir; sürenin başlangıcı da bu ana göre tespit edilir. Birden fazla taraf bulunan anlaşmalarda her taraf için süre kendi tebliğ tarihinden itibaren ayrı ayrı işler.
- Sürenin başlangıcı kural olarak tebliğdir.
- Elektronik tebligatta öğrenilmiş sayılma anı ilgili tebligat hükümlerine göre belirlenir.
- Her taraf için süre kendi tebliğ tarihinden işler.
Süre nasıl hesaplanır? Tatil günleri ve son günün tatile rastlaması
Süre hesabında usul kanunlarının genel esasları uygulanır. Gün olarak belirlenen sürelerde, tebliğ tarihi hesaba katılmaz; süre, tebliği takip eden günden itibaren işlemeye başlar. Resmî tatil günleri hesabı kendiliğinden uzatmaz; ancak sürenin son gününün resmî tatile ya da hafta sonuna denk gelmesi hâlinde, süre tatili takip eden ilk iş günü sona erer.
Adli tatilin, gün olarak belirlenen süreler üzerindeki etkisi bakımından da usul hükümlerindeki genel düzenleme göz önünde tutulmalıdır. Kesin süre niteliğindeki başvuru sürelerinde hesabın titizlikle yapılması, sürenin son gününün yanlış belirlenmesinden doğacak hak kayıplarını önler. Bu nedenle hesap, dosyadaki tebliğ belgesi esas alınarak ve takvim üzerinde işaretlenerek yapılmalıdır.
- Tebliğ günü hesaba katılmaz, süre ertesi gün başlar.
- Son günün tatile denk gelmesi hâlinde süre ilk iş günü sona erer.
- Resmî tatil günleri süreyi kendiliğinden uzatmaz.
Yer tutuculu örnek hesap
Aşağıdaki örnek, yalnızca yöntemi göstermek amacıyla yer tutucularla kurgulanmıştır; somut dosyada tarihler ve süre uzunluğu ilgili kanun hükümlerine göre belirlenir.
[TARAF] vekiline şerh, [TEBLİĞ TARİHİ] tarihinde tebliğ edilmiştir. Süre, tebliği takip eden [SÜRENİN BAŞLANGIÇ GÜNÜ] tarihinden itibaren işlemeye başlar. Kanunda öngörülen süre eklenerek hesaplanan [HESAPLANAN SON GÜN], resmî tatile denk geldiği için süre [TATİLİ TAKİP EDEN İLK İŞ GÜNÜ] tarihinde sona erer. Başvurunun en geç bu tarihe kadar yapılması gerekir; bu tarihten sonra yapılan başvuru süre aşımı nedeniyle dikkate alınmaz.
- Tebliğ tarihi: [TEBLİĞ TARİHİ]
- Sürenin başlangıcı: [SÜRENİN BAŞLANGIÇ GÜNÜ]
- Hesaplanan son gün: [HESAPLANAN SON GÜN]
- Tatil nedeniyle uzayan son gün: [TATİLİ TAKİP EDEN İLK İŞ GÜNÜ]
Süre kaçarsa ne olur?
Süre içinde başvuru yapılmaması hâlinde icra edilebilirlik şerhi kesinleşir ve anlaşma belgesi ilam niteliğinde belge olarak icra takibine konu edilebilir. Bu aşamadan sonra şerhe yönelik itiraz yolu kapanmış olur.
Sürenin kaçırılmasının ardından, başvurunun niteliğine göre esasa ilişkin ayrı bir dava açılması veya genel hükümlere göre hak arama yollarının değerlendirilmesi gündeme gelebilir. Ancak bu yollar, kesinleşmiş şerhin etkisini kendiliğinden ortadan kaldırmaz; bu nedenle sürenin başında usulî takvimin kurulması ve sorumluluğun buna göre planlanması yerinde olur.
- Şerh kesinleşir ve belge icra edilebilir hâle gelir.
- İtiraz yolu kapanır.
- Esasa ilişkin ayrı talepler genel hükümlere göre değerlendirilir.
Uygulamada dikkat edilecekler
İlk kontrol, tebliğin usulüne uygun yapılıp yapılmadığıdır. Muhatabın adres kayıtları, elektronik tebligatın erişim kayıtları ve varsa iade gerekçeleri birlikte değerlendirilmelidir. Şerhin içeriği de denetlenmeli; anlaşma belgesindeki hususlarla şerhin kapsamının örtüşüp örtüşmediği ayrıca incelenmelidir.
Vekil sıfatıyla takip edilen dosyalarda süre, dosya bazında ve taraf bazında ayrı ayrı izlenmelidir. Sürenin son gününe bırakılan başvurularda teknik aksaklık riski göze alınmamalı, başvuru öncesinde harç ve ek belge gereklilikleri tamamlanmış olmalıdır. Ayrıca süre tutum dilekçesi verilmesi, gerekli hâllerde ek süre talebi gibi usulî imkânlar somut olayın özelliklerine göre değerlendirilmelidir.
- Tebliğ mazbatası ve elektronik tebligat kayıtları kontrol edilmelidir.
- Süre taraf bazında ayrı ayrı hesaplanmalıdır.
- Başvuru, son güne bırakılmadan yapılmalıdır.
Bu sayfa yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış genel bilgilendirme metnidir; hukuki görüş yerine geçmez. Süre, madde ve usul bilgilerini güncel mevzuattan doğrulayın; somut olayınız için bir avukata danışın.
Sıkça sorulan sorular
İcra edilebilirlik şerhine karşı süre hangi andan itibaren işlemeye başlar?
Kural olarak şerhin ilgili tarafa tebliğinden itibaren işlemeye başlar. Elektronik tebligat hâlinde, tebliğin öğrenilmiş sayıldığı an ilgili tebligat hükümlerine göre belirlenir. Tebliğ yapılmadıkça sürenin işlediğinden söz edilemez.
Sürenin son günü resmî tatile denk gelirse ne olur?
Usul hükümlerindeki genel esas uyarınca süre, tatili takip eden ilk iş günü sona erer. Resmî tatil günleri süreyi kendiliğinden uzatmaz; yalnızca son günün tatile denk gelmesi bu sonucu doğurur.
Birden fazla taraf varsa süre nasıl hesaplanır?
Süre her taraf bakımından kendi tebliğ tarihinden itibaren ayrı ayrı işler. Bu nedenle dosyada taraf bazında ayrı bir süre takvimi tutulması, hak kaybı riskini azaltır.
Süre kaçırılırsa şerh ne olur?
Süre içinde başvuru yapılmazsa icra edilebilirlik şerhi kesinleşir ve belge ilam niteliğinde belge olarak takibe konu edilebilir. Bu aşamadan sonra şerhe yönelik itiraz yolu kapanmış olur; esasa ilişkin talepler genel hükümlere göre değerlendirilir.
Örnek hesaptaki tarihler somut dosyada nasıl doldurulur?
Tebliğ tarihi dosyadaki mazbatadan, sürenin uzunluğu ise ilgili kanun hükümlerinden alınır. Son gün takvim üzerinde işaretlenerek belirlenmeli ve tatil nedeniyle uzama olup olmadığı ayrıca kontrol edilmelidir.