Islah Harcı Nasıl Hesaplanır?

Son güncelleme: 1 Kasım 2026 · Hazırlayan: Saygılı Yarlıg AI

Islah, dava değerini sonradan değiştiren bir usul işlemi olduğu için harç hesabı da başlangıçtaki dava değeri üzerinden değil, değişen kısım üzerinden kurulur. Bu rehber, ıslah harcı hesabının mantığını, formülün kuruluşunu ve uygulamada hesabı bozan noktaları avukat gözüyle ele alır. Amaç, dosyada harç konusunda sürprizle karşılaşmadan işlem yapmayı kolaylaştırmaktır.

Taslağı sıfırdan yazmak yerine Yarlıg AI ile dilekçe taslağı oluşturabilir, süresini süre hesaplama aracıyla kontrol edebilirsiniz.

Islah harcında matrah: dava değerinin tamamı değil, değişen kısım

Islah ile talep artırıldığında harç, davanın başlangıçtaki değeri üzerinden yeniden doğmaz; yalnızca ıslah sonrası talep ile ıslah öncesi talep arasındaki fark harç matrahını oluşturur. Bu nedenle hesaba önce iki talep arasındaki farkı yazmak, sonra bu farka tarifedeki esasları uygulamak gerekir.

Islah işleminin kendisi ayrıca tarifede öngörülen sabit tutarlı bir harca tabi olduğundan, dosyada toplam ıslah harcı çoğu zaman iki bileşenden oluşur: işlem harcı ve artırılan değere isabet eden nispi harç. Bu iki kalemin ayrı ayrı gösterilmesi, hem makbuzun denetlenebilirliği hem de gider avansı ve vekâlet ücreti hesabının doğruluğu bakımından yararlıdır.

• Matrah = ıslah sonrası talep tutarı − ıslah öncesi talep tutarı.
• Talep azaltıldığında azaltılan kısım için yeni bir harç doğmaz; alınmış harcın akıbeti ayrıca değerlendirilir.
• Yargılama gideri, faiz başlangıcı ve vekâlet ücreti hesabında da ıslah sonrası değer esas alınacağından harç hesabı bu kalemlerle birlikte düşünülmelidir.

Islah harcı hesaplama formülü nasıl kurulur?

Formülün çatısı basittir: artırılan değer, ilgili yıl tarifesindeki nispi harca tabi tutulur ve üzerine ıslah işleminin sabit tutarlı harcı eklenir. Ancak nispi harç her zaman tek bir oranla hesaplanmaz; tarife kademeli (dereceli) yapıda olduğunda matrah dilimlere ayrılır, her dilim kendi oranıyla çarpılır ve sabit tutarlar eklenir.

Kademeli yapıda yapılan en yaygın hata, artırılan değerin tamamını tek oranla çarpmaktır. Doğru yöntem, matrahı tarifedeki dilim sınırlarına göre bölmek ve her dilim için ayrı işlem yapmaktır. Hesabın sonunda asgari maktu tutarın altında kalan bir sonuç çıkıp çıkmadığı da kontrol edilmelidir.

• Nispi harç = artırılan değerin tarife dilimlerine isabet eden kısmı × ilgili dilim oranı (dilimler toplanır).
• Islah harcı = nispi harç + ıslah işlemine ilişkin sabit tutarlı harç.
• Hesap, ıslah dilekçesinin verildiği anda yürürlükte olan tarifeye göre yapılır.
• Eksik harç yatırıldığında mahkemece kesin süre verilmesi gündeme gelir; bu nedenle hesabın dilekçeyle birlikte doğrulanması gerekir.

Yıllara göre değişen tarife: 2024, 2025 ve 2026

Harç tarifeleri her yıl güncellendiği için aynı matrah, farklı yıllarda farklı sonuç verir. 2024 ve 2025 yıllarına ilişkin olarak dosyada daha önce yapılmış hesaplamalar, o tarihte yürürlükte olan tarife üzerinden yapılmıştır; bunlar bugünkü oranlarla karşılaştırılırken yalnızca tarife farkının ne getirdiği görülmeli, matrahın sabit kaldığı unutulmamalıdır.

Islah harcı hesaplama 2026 tarifesi üzerinden yapılacaksa da kural değişmez: belirleyici olan, ıslah işleminin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan tarifedir. Dava açılış tarihindeki tarifeyi kullanmak veya güncel tarifeyi geçmişe uygulamak, dosyada harcın eksik ya da fazla görünmesine yol açar. Bu nedenle hesap notuna tarifenin hangi yıla ait olduğu mutlaka yazılmalıdır.

• Geçmiş yıllara ait hesaplar, o yılın tarifesiyle; yeni ıslahlar ise işlem tarihindeki tarifeyle yapılır.
• Yıllar arası karşılaştırma yaparken matrahı sabit tutmak, farkın yalnızca tarifeden kaynaklandığını gösterir.

Baro kaynakları, hazır hesaplama araçları ve içtihat taraması

Meslek örgütünün yayınları, baro eğitim notları ve usul kitapçıkları, formülün çerçevesini hatırlamak için yararlıdır; ancak bunlar güncel tarife tutarlarını içermeyebilir. Aynı şekilde internette sunulan hazır hesaplama araçları pratik kolaylık sağlar, fakat aracın hangi yıl tarifesine göre güncellendiği her zaman açık değildir. Aracın verdiği sonucu, ilgili tarife ve kanun hükümleriyle doğrulamak gerekir.

Islah harcına ilişkin uyuşmazlıklarda içtihat taraması yapmak, özellikle harcın hangi anda arandığı ve yatırılmamasının sonuçları bakımından yol göstericidir. Bu taramada kararın tarihine ve olayın tarifesine dikkat edilmelidir; eski tarihli bir kararın güncel tarife altında birebir uygulanması doğru sonuç vermez.

• Hazır araçların çıktısını dosyaya eklerken tarife yılını ve matrahı not edin.
• İçtihat taramasını usul ve harç mevzuatı birlikte değerlendirerek yapın.

Yer tutucularla örnek bir hesap kurgusu

[DAVACI] tarafından [MAHKEME] nezdinde açılan davada başlangıçta [TUTAR] talep edildiğini, ardından verilen ıslah dilekçesiyle talebin [TUTAR] seviyesine çıkarıldığını varsayalım. İlk adım, iki talep arasındaki farkı yani artırılan değeri belirlemektir. İkinci adım, bu farkı ıslahın yapıldığı tarihte yürürlükte olan tarifenin nispi harç dilimlerine yerleştirmek ve dilim bazında çarpım yapmaktır.

Üçüncü adım, bulunan nispi harca ıslah işlemine ilişkin sabit tutarlı harcı eklemektir. Son adım ise toplam tutarı, matrahı ve tarife yılını gösteren bir hesap notu düzenleyip harcın yatırıldığına dair makbuzu dosyaya sunmaktır. Bu not, ileride gider avansı veya vekâlet ücreti itirazı doğduğunda hesabın denetlenmesini kolaylaştırır.

• Artırılan değer belirlenir.
• Nispi harç, tarife dilimleri üzerinden hesaplanır.
• Islah işlemine ilişkin sabit tutarlı harç eklenir.
• Hesap notu ve makbuz dosyaya konulur.

Uygulamada hesabı bozan hatalar

Islah harcı hesabındaki hatalar genellikle matrahın yanlış seçilmesinden veya tarifenin yanlış yıla uygulanmasından kaynaklanır. Bu hatalar çoğu zaman faiz, vekâlet ücreti ve yargılama gideri kalemlerine de yansıdığı için dosyanın bütününü etkiler.

• Harcı dava değerinin tamamı üzerinden hesaplamak.
• Dava açılış tarihindeki tarifeyi esas almak.
• Islah işlemine ilişkin sabit tutarlı harcı hesaba katmamak.
• Kademeli dilimleri tek oranla çarpmak.
• Harcı yatırmadan ıslahı tamamlanmış saymak.
• Islah sonrası değere göre faiz ve vekâlet ücreti matrahını güncellememek.

Bu sayfa yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış genel bilgilendirme metnidir; hukuki görüş yerine geçmez. Süre, madde ve usul bilgilerini güncel mevzuattan doğrulayın; somut olayınız için bir avukata danışın.

Sıkça sorulan sorular