İhtiyati Haciz Nedir ve Nasıl Uygulanır?

Son güncelleme: 12 Ekim 2026 · Hazırlayan: Saygılı Yarlıg AI

İhtiyati haciz, para alacağının ileride tahsil edilebilmesini güvenceye almak amacıyla başvurulan geçici bir hukuki korumadır. Bu rehberde talebin koşulları, dilekçe hazırlığı, kararın uygulanması ve sürelerin takibi genel usul bilgisi çerçevesinde ele alınmaktadır.

Taslağı sıfırdan yazmak yerine Yarlıg AI ile dilekçe taslağı oluşturabilir, süresini süre hesaplama aracıyla kontrol edebilirsiniz.

İhtiyati haciz nedir ve hangi amaçla istenir?

İhtiyati haciz, alacaklının alacağını kesin hükümle veya olağan takip yollarıyla tahsil etmesinden önce, borçlunun malvarlığını geçici olarak korumaya yöneliktir. Bu yolla belirli malvarlığı unsurları üzerinde haciz uygulanması sağlanabilir; ancak karar, alacağın varlığını kesin biçimde hükme bağlamaz ve doğrudan ödeme sonucunu doğurmaz.

Korumanın amacı, yargılama veya takip sürerken tahsil imkanının ortadan kalkmasını önlemektir. Talebin soyut bir endişeye değil, alacağın ve korunma ihtiyacının somut dosya verileriyle açıklanmasına dayanması önem taşır.

• Alacağın varlığına ilişkin dayanaklar ve deliller
• Borçlunun malvarlığının el değiştirmesi veya korunma ihtiyacını ortaya koyan somut olgular
• Alacağın vadesi ve varsa güvence durumu

İhtiyati haciz şartları ve nedenleri

Mahkeme, alacağın mevcut olduğuna ilişkin iddiaları ve sunulan delilleri geçici hukuki koruma bakımından değerlendirir. Bu inceleme, alacağın esasına dair uyuşmazlığın kesin olarak çözüldüğü anlamına gelmez. Rehinle güvence altına alınmış alacaklarda başvuru imkanının kapsamı ayrıca ele alınmalı; alacağın niteliği ve mevcut güvenceler birlikte değerlendirilmelidir.

İhtiyati haciz nedenleri, olayın özelliklerine göre açıklanmalıdır. Borçlunun malvarlığını elden çıkarma ihtimali veya alacağın tahsilini güçleştirebilecek davranışlar ileri sürülüyorsa, bunlar mümkün olduğunca belge ve somut olgularla desteklenmelidir. Yalnızca borcun ödenmemiş olması, her olayda koruma ihtiyacını tek başına ortaya koymayabilir.

• Talep konusu kural olarak para alacağı olmalıdır.
• Alacağın varlığı ve miktarı bakımından mahkemeye yeterli dayanak sunulmalıdır.
• Muaccel olmayan alacaklarda, ilgili kanun hükümlerinde aranan özel koşulların bulunup bulunmadığı ayrıca incelenmelidir.

İhtiyati haciz dilekçesi nasıl hazırlanır?

Dilekçe, görevli ve yetkili mahkemeye yöneltilerek ilgili kanun hükümlerine göre hazırlanmalıdır. Alacağın kaynağı, muacceliyet durumu, borçlunun yükümlülüğü ve geçici koruma gereksinimi açık bir anlatımla ortaya konulmalıdır. Talep sonucu da hangi korumanın, hangi kapsamda istendiğini anlaşılır biçimde göstermelidir.

Deliller, dilekçede yalnızca sıralanmamalı; hangi vakıayı destekledikleri de belirtilmelidir. Mahkeme, olayın niteliğine göre teminat gösterilmesini isteyebilir; teminat değerlendirmesi bakımından kanundaki istisnalar ve dosyanın özellikleri gözetilir. Bu nedenle dilekçedeki talep, delil durumu ve teminat açıklaması birbiriyle tutarlı olmalıdır.

• Tarafların ve alacak ilişkisinin açıklanması
• Alacağın dayanağı, talep sonucu ve koruma ihtiyacının gerekçelendirilmesi
• Delillerin ve varsa haczi istenen malvarlığı unsurlarına ilişkin bilgilerin gösterilmesi

Kararın uygulanması ve hukuki etkisi

Mahkemenin kabul kararı vermesi, haczin kendiliğinden uygulanmış olduğu anlamına gelmez. Kararın yerine getirilmesi için ilgili usule göre başvuruda bulunulması ve uygulama işlemlerinin takip edilmesi gerekir. Haczin hangi malvarlığı unsurlarına yöneltileceği ve uygulama kapsamı, kararın içeriği ile dosyadaki bilgilere göre belirlenir.

Uygulanan ihtiyati haciz, borçlunun malvarlığı üzerinde geçici bir sınırlama doğurabilir; alacaklıya doğrudan tahsil yetkisi vermez. Alacağın esasına ilişkin dava veya takip işlemleri ayrıca yürütülür. Borçlu tarafın başvurabileceği itiraz ve kanun yolları da ilgili kanun hükümleri çerçevesinde değerlendirilmelidir.

• Kararın kapsamı ve yerine getirilecek işlemler dikkatle incelenmelidir.
• Uygulama işlemleri yetkili icra birimleri aracılığıyla yürütülür.
• Haczin uygulandığını gösteren kayıt ve belgeler dosyada saklanmalıdır.

İhtiyati haciz süresi ve dosya takibi

İhtiyati haciz bakımından süreler, kararın alınması, uygulanması ve sonrasında alacağın esasına ilişkin işlemlerin sürdürülmesi aşamalarında gündeme gelir. Uygulanmış haczin ardından dava açılması veya takip yürütülmesi için öngörülen sürelerin başlangıcı, başvurunun yapıldığı aşamaya ve usuli duruma göre değişebilir. Bu nedenle dosyada yalnızca karar tarihi değil, uygulama ve tebliğ işlemlerinin kayıtları da izlenmelidir.

Sürelerin kaçırılması geçici korumanın devamını etkileyebileceğinden, her işlem sonrasında dosya takvimi güncellenmelidir. Somut dosyada uygulanacak süre ve işlem, ilgili kanun hükümlerine göre ayrıca belirlenmeli; genel bir örnekten hareketle kesin sonuç çıkarılmamalıdır.

İhtiyati haciz örneği: dosyaya uyarlama

Aşağıdaki kısa kurgu, yalnızca dilekçe iskeletinin nasıl kurulabileceğini göstermek içindir: “[DAVACI], [BORÇ İLİŞKİSİ] kapsamında doğan alacağının tahsilinin güvence altına alınması için, sunulan [DELİLLER] ve açıklanan [KORUMA İHTİYACI] doğrultusunda [MAHKEME] nezdinde ihtiyati haciz talep eder.”

Bu tür bir örnek, olay anlatımının, talep kapsamının veya delillerin yerine geçmez. Dilekçe; alacağın dayanağı, vade durumu, koruma ihtiyacı ve dosyadaki belgelerle uyumlu biçimde yeniden düzenlenmelidir.

Bu sayfa yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış genel bilgilendirme metnidir; hukuki görüş yerine geçmez. Süre, madde ve usul bilgilerini güncel mevzuattan doğrulayın; somut olayınız için bir avukata danışın.

Sıkça sorulan sorular