Hizmet Alım Sözleşmesi Örneği
Hizmet alım sözleşmesi, bir tarafın bağımsız biçimde hizmet görme, diğer tarafın bedel ödeme borcunu düzenleyen iki taraflı bir sözleşmedir. Hazır örnekler yalnızca başlangıç noktasıdır; metnin somut işin niteliğine, tarafların tacir olup olmamasına ve bağlı mevzuata göre uyarlanması gerekir. Bu sayfa, örneği kendi dosyanıza uyarlarken izleyebileceğiniz yapıyı ve dikkat noktalarını ele alır.
Taslağı sıfırdan yazmak yerine Yarlıg AI ile dilekçe taslağı oluşturabilir, süresini süre hesaplama aracıyla kontrol edebilirsiniz.
Bu belge ne zaman ve neden hazırlanır
Hizmet alım sözleşmesi, danışmanlık, bakım-onarım, temizlik, yazılım geliştirme, muhasebe, lojistik destek gibi süreklilik taşıyan veya belirli bir döneme yayılan edimlerde kullanılır. Belgenin hazırlanmasındaki temel amaç, ifanın kapsamını, bedelini ve tarafların risk dağılımını belirsizlikten kurtarmaktır.
Sözleşmenin nitelendirilmesi, uygulanacak hükümler açısından belirleyicidir. İşçinin işverene bağımlılığı, talimat alma, araç-gereç ve çalışma saatlerinin diğer tarafça belirlenmesi gibi unsurlar öne çıkıyorsa iş sözleşmesinden; bağımsız bir faaliyet taahhüdü ve çoğunlukla bir sonuç ya da özen yükümlülüğü öne çıkıyorsa eser veya hizmet sözleşmesinden söz edilir. Bu ayrım yalnızca borçlar hukuku değil, iş hukuku, sosyal güvenlik ve vergi sonuçları bakımından da önem taşır. Örnek metin seçilirken bu nitelendirme ilgili kanun hükümlerine göre ayrıca yapılmalıdır.
Yazılı biçim çoğu hizmet ilişkisinde geçerlilik koşulu değildir; ancak ispat kolaylığı, tarafların sonradan doğacak uyuşmazlıklarda kendi beyanlarına bağlı kalması ve eklerin (teknik şartname, fiyat listesi, iş programı) bütünlük taşıması bakımından belirgin bir işlev görür.
Sözleşmede bulunması gereken unsurlar
İyi kurulmuş bir metin, hizmetin tanımını somutlaştırır ve tarafların edimlerini ölçülebilir hâle getirir. Genel geçer ifadeler yerine, ifanın nasıl, nerede ve hangi araçlarla yerine getirileceğinin yazılması sonraki uyuşmazlıkların önemli bölümünü önler.
- Tarafların tam unvanı, kimlik/vergi bilgileri, tebligat adresi ve temsil yetkisi
- Hizmetin konusu, kapsamı, kapsam dışı işler ve varsa teslim/ifa takvimi
- Bedel, ödeme dönemleri, fatura düzeni, vergi ve masrafların kime ait olduğu
- Süre, yenilenme rejimi, fesih sebepleri ve fesih sonrası tasfiye
- Alt yüklenici kullanımı, personel görevlendirmesi ve değişiklik sınırları
- Gizlilik, kişisel verilerin korunması ve fikri mülkiyet haklarının aidiyeti
- Sorumluluğun sınırlandırılması, cezai şart ve mücbir sebep düzenlemeleri
- Uyuşmazlık çözümü, yetkili yer ve uygulanacak hukuk
- Ekler: teknik şartname, hizmet seviyesi taahhütleri, fiyat listesi
Bölüm bölüm yapı ve dilekçe başlıklarının karşılıkları
Sözleşme bir dava dilekçesi değildir; bu nedenle dilekçedeki bazı başlıklar doğrudan taşınmaz, işleve uygun karşılıkları kullanılır. Dilekçedeki 'hukuki nedenler' başlığının sözleşmedeki karşılığı, genellikle sözleşmenin dayandığı mevzuata ve ek düzenlemelere yapılan atıflar ile tarafların irade beyanının hukuki çerçevesidir. 'Deliller' başlığının karşılığı, ekler listesi ile kayıt ve bildirim düzenidir. 'Sonuç ve istem' ise yürürlük, süre ve imza bölümüne dönüşür.
Uygulamada şu sıra işlevseldir: başlık ve sözleşme numarası; taraflar ve temsil bilgileri; tanımlar; sözleşmenin konusu ve kapsamı; hizmetin ifasına ilişkin açıklamalar; bedel ve ödeme; süre, fesih ve cezai şart; gizlilik, veri koruma ve fikri mülkiyet; sorumluluk; mücbir sebep; uyuşmazlık çözümü; yürürlük ve imza; ekler. Tanımlar bölümü, metnin geri kalanında kullanılan kavramların tutarlılığını sağladığı için atlanmaması yararlıdır.
Yer tutuculu kısa örnek iskelet
Aşağıdaki iskelet, örnek bir metnin omurgasını gösterir. Köşeli parantezler somut dosyaya göre doldurulmalı, gereksiz başlıklar çıkarılmalıdır.
- BAŞLIK: Hizmet Alım Sözleşmesi — Sözleşme No: [SÖZLEŞME NO]
- TARAFLAR: [HİZMET VEREN] (adres, vergi/kimlik bilgisi, temsilci) ile [HİZMET ALAN] (adres, vergi/kimlik bilgisi, temsilci)
- KONU: [HİZMETİN TANIMI] işine ilişkin hizmetin, ekli [TEKNİK ŞARTNAME] çerçevesinde görülmesi
- AÇIKLAMALAR: İfa yeri [İFA YERİ]; ifa takvimi [TAKVİM]; görevlendirilecek personel [PERSONEL]; kapsam dışı işler [KAPSAM DIŞI]
- BEDEL VE ÖDEME: Toplam bedel [TUTAR]; ödeme dönemi [DÖNEM]; fatura ve ödeme usulü [USUL]; vergi ve masraflar [DÜZENLEME]
- SÜRE VE FESİH: Başlangıç [TARİH]; süre [SÜRE]; yenilenme [REJİM]; fesih ve cezai şart [DÜZENLEME]
- HUKUKİ ÇERÇEVE: İlgili kanun hükümleri ve [MEVZUAT] ile ekli düzenlemeler
- İSPAT VE EKLER: [EK-1], [EK-2]; bildirimler yazılı olarak [ADRES] üzerinden yapılır
- SORUMLULUK, GİZLİLİK VE VERİ KORUMA: [DÜZENLEME]
- UYUŞMAZLIK: [YETKİLİ YER] ve uygulanacak hukuk [DÜZENLEME]
- YÜRÜRLÜK VE İMZA: [NÜSHA SAYISI] nüsha olarak düzenlenmiş ve taraflarca imzalanmıştır; imza bölümü [YETKİLİLER]
Sık yapılan hatalar
Örnek metinlerin en yaygın sorunu, somut işe uyarlanmadan kullanılmasıdır. Bir dosyada işleyen bir hüküm, başka bir ilişkide taraflardan birine beklenmedik bir yük getirebilir; bu nedenle her örnek, risk dağılımı yeniden değerlendirilerek gözden geçirilmelidir.
- Hizmetin genel ifadelerle tanımlanması ve ifa ölçütlerinin belirsiz bırakılması
- Bedelin vergiler ve masraflar bakımından netleştirilmemesi, güncelleme rejiminin yazılmaması
- Fesih, ihtar ve tasfiye hükümlerinin eksikliği; cezai şartın ölçüsüz düzenlenmesi
- Otomatik yenileme ve süre sonu etkilerinin düzenlenmemesi
- Alt yüklenici kullanımı ve personel değişikliğinin sessiz geçilmesi
- Gizlilik, kişisel veri ve fikri mülkiyet hükümlerinin eklerle uyumsuz olması
- İş sözleşmesi görünümü doğuracak bağımlılık unsurlarının metne yanlışlıkla taşınması
- Eklerin numaralandırılmaması, paraflanmaması ve sözleşmeyle çelişmesi
Süre, biçim ve sunum usulüne dair dikkat edilecekler
Sözleşmenin süresi, ifa takvimiyle uyumlu olmalı; başlangıç ve bitiş tarihleri ile süre uzatım koşulları açıkça yazılmalıdır. Süre sonunda edimlerin nasıl tasfiye edileceği, teslimlerin ve ödemelerin ne olacağı da metinde yer almalıdır.
Sunum bakımından nüsha sayısı, imza yetkilileri, paraf düzeni ve eklerin sözleşmeye eklenme biçimi belirtilmelidir. Islak imza ile kurulan ilişkilerde tarafların her sayfayı paraflaması, eklerin de aynı usulle imzalanması uygulamada ispat kolaylığı sağlar. Elektronik ortamda kurulan sözleşmelerde ise ilgili kanun hükümlerine göre geçerli elektronik imza ve kayıt düzenine ilişkin gereklilikler ayrıca değerlendirilmelidir. Değişikliklerin yazılı olarak ve yetkili temsilcilerce yapılacağına dair hüküm, sonradan doğacak ihtilafların önüne geçer.
Bu sayfa yapay zekâ desteğiyle hazırlanmış genel bilgilendirme metnidir; hukuki görüş yerine geçmez. Süre, madde ve usul bilgilerini güncel mevzuattan doğrulayın; somut olayınız için bir avukata danışın.
Sıkça sorulan sorular
Hizmet alım sözleşmesi ile iş sözleşmesi arasındaki temel fark nedir?
Hizmet alımında hizmet veren, işini kendi organizasyonu içinde ve bağımsız biçimde yürütür; iş sözleşmesinde ise bağımlılık, talimat ve çalışma düzeninin işverence belirlenmesi öne çıkar. Bu ayrım, metnin kurgusu kadar sosyal güvenlik ve vergi sonuçları bakımından da önemlidir.
Hazır bir örnek metin olduğu gibi kullanılabilir mi?
Kullanılabilir ancak tek başına yeterli değildir. Hizmetin kapsamı, bedel rejimi, fesih ve sorumluluk hükümleri somut ilişkiye göre yeniden yazılmalı, ekler metinle çelişmeyecek biçimde düzenlenmelidir.
Teknik şartname eklenmesi zorunlu mudur?
Zorunluluk ilgili kanun hükümlerine ve işin niteliğine göre değişir. Ancak hizmetin ölçülebilir olması ve ifa tartışmalarının azalması için teknik şartname veya hizmet seviyesi taahhütlerinin eklenmesi uygulamada belirgin kolaylık sağlar.
Sözleşmede cezai şart düzenlenmezse ne olur?
Cezai şart kararlaştırılmaması sözleşmeyi geçersiz kılmaz; taraflar genel hükümlere göre zararın tazminini talep edebilir. Ancak zararın ispatı güçleşeceği için ihlal hâllerinin ve sonuçlarının önceden düzenlenmesi yararlıdır.
Elektronik ortamda kurulan sözleşmede nelere dikkat edilmeli?
İlgili kanun hükümlerine göre geçerli elektronik imza kullanılmalı ve kayıtların bütünlüğü korunmalıdır. Ayrıca bildirimlerin hangi adrese ve hangi yolla yapılacağı ile eklerin elektronik ortamda saklanması metinde belirtilmelidir.