Ormancılık Faaliyetlerinde Vahidi Fiyatla Çalışan Orman Köylülerine Yapılacak Ayni veya Nakdi Dağıtımın Uygulamasına Dair Yönetmelik
Özet
3 Kasım 2026 tarihli ve 33419 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan bu Yönetmelik, Orman Genel Müdürlüğü tarafından yürürlüğe konulmuştur. Düzenlemenin temel amacı orman köylülerinin yerinde kalkındırılmasını desteklemek ve kırsaldan şehre göçü önlemektir. Yönetmelik, kırsala geri dönüşlerin teşvik edilmesini ve ormancılık faaliyetlerindeki iş gücü arz açığının giderilmesini hedeflemektedir. Kapsam dahilinde, orman köylülerinden ormancılık faaliyetlerinde vahidi fiyatla çalışanlar yer almaktadır. Hak sahiplerine kendi köyünün mülki hudutları içindeki oduna dayalı orman ürünlerinin satış gelirinden üretim giderleri düşülerek kalan tutarın %10'una kadar pay verilecektir. Ayni dağıtım araç, gereç, ekipman, kişisel koruyucu donanım ve akaryakıt gibi malzemeleri kapsamaktadır. Nakdi dağıtım ise hak sahiplerine yapılan parasal ödemeleri ifade etmektedir. Satış geliri, yanık sahalardan elde edilenler hariç, istihsal edilen ürün miktarının bilanço satış ortalaması ile çarpımıyla bulunur. Üretim giderleri ölçme, kesme, sürütme, yükleme, taşıma, istif ve malzeme alımı gibi masrafları kapsar. Hak sahibi olabilmek için cari yılın 31 Aralık tarihi itibarıyla köy nüfusuna kayıtlı olup en az bir yıl kesintisiz ikamet etmek şarttır. Başka köy nüfusuna kayıtlı olanlar için ise ilgili orman köyünde en az üç yıl kesintisiz ikamet etme şartı aranmaktadır. İkamet şartının Genel Müdürlük bilgi sistemi üzerinden tespit edilmesi veya belgelendirilmesi zorunludur. Hak sahiplerinin cari yılda sözleşmeye veya şartnameye dayalı olarak kendi nam ve hesabına ya da kooperatif ortağı olarak çalışmış olması gerekir. Cari yıl içerisinde orman suçu sebebiyle hakkında suç zaptı tanzim edilenler hak sahibi olamayacaktır. Dağıtımda yer alacak kişilerin tespiti işletme müdür yardımcısı başkanlığında oluşturulan komisyon tarafından yapılacaktır. Komisyon, işletme şefi ve bir orman muhafaza memurunun katılımıyla teşkil edilir. Hazırlanan liste ilgili işletme müdürünün onayıyla kesinleşir. Dağıtım oranı ve şekli her yıl bilançonun sonuçlanmasını müteakip Bakan Olur'u ile belirlenir. Belirlenen dağıtım miktarının yüzde ellisi hak sahiplerine eşit olarak paylaştırılacaktır. Kalan yüzde elli ise hakediş tutarları nispetinde hesaplanarak dağıtılacaktır. Ödemeler, döner sermaye bütçesinden kanuni kesintiler yapıldıktan sonra banka hesaplarına aktarılacaktır. Ayni dağıtımda tutar, hak sahibi için hesaplanan nakdi dağıtım miktarını aşamayacaktır. Yıllık toplam ayni ve nakdi dağıtım tutarı, ilgili yıldaki aylık net asgari ücretin bir aylık tutarını geçemez. 6183 sayılı Kanun'un 22/A maddesi uyarınca vergi borcu sorgulaması yapılarak yasal kesintiler uygulanacaktır. İcra ve mahkeme kararları gereği kesilmesi zorunlu tutarlar da hakedişten düşülecektir. Yönetmelik hükümleri yayımı tarihi itibarıyla yürürlüğe girmiştir. Uygulamanın yürütülmesinden Orman Genel Müdürü sorumludur.
Düzenlemenin dayanağı
Düzenleme, 19/4/2012 tarihli ve 6292 sayılı Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi ile Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun'un 10 uncu maddesinin birinci fıkrasına dayanmaktadır; Madde 8 uyarınca yayım tarihi olan 3/11/2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Olası etkiler
İşletme müdürlüklerince oluşturulan komisyonların hak sahipliği tespit işlemleri ve idari kararları, İYUK kapsamında açılacak olası iptal davaları, 6183 sayılı Kanun m. 22/A uyarınca yapılacak vergi borcu kesintileri ile icra, temlik ve mahkeme kararları neticesindeki haciz/kesinti uyuşmazlıkları; taraf profili olarak gerçek kişi orman köylüleri, orman kooperatifleri, Orman Genel Müdürlüğü ve taşra teşkilatı (İşletme Müdürlükleri/Şeflikleri).
Avukatlar için öneri
- 1. Orman köylüsü müvekkillerin ve kooperatiflerin 5. maddede düzenlenen ikamet, vahidi fiyatla çalışma ve suç zaptı bulunmama gibi hak sahipliği şartlarını taşıyıp taşımadığının hukuki denetimi yapılmalıdır. 2. İşletme Müdürlüklerince kurulacak komisyonların kararlarına ve hak sahibi listelerine karşı İYUK kapsamında açılabilecek olası iptal davaları için 60 günlük yasal süreler takibe alınmalıdır. 3. 6183 sayılı Kanun m. 22/A ve icra/temlik kesintileri nedeniyle hak sahipleri ile icra daireleri arasında doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin hukuki danışmanlık mekanizmaları oluşturulmalıdır.
Bu analiz yapay zekâ ile hazırlanmıştır ve bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş yerine geçmez. Uygulamadan önce düzenlemenin Resmî Gazete'deki tam metnini esas alın.