Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu Kapsamında Kültür ve Turizm Bakanlığına Yapılacak Başvurular ile Sunulacak Hizmetler Karşılığı Alınacak Bedellere İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik
Özet
27 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan bu Yönetmelik, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamındaki başvuru ve hizmet bedellerinin usul ve esaslarını düzenlemektedir. Yönetmelik uyarınca, Bakanlığa yapılacak belge talepleri, itirazlar, yeniden değerlendirme başvuruları ve özel inceleme gerektiren talepler ücrete tabi kılınmıştır. Hizmet bedelleri, Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca her yıl yeniden değerleme oranında artırılacak ve ocak ayında Bakanlığın internet sitesinde yayımlanacaktır. Bedellerin, başvurunun işleme alınmasından önce Döner Sermaye İşletmesi hesaplarına peşin olarak yatırılması ve banka dekontunun ibraz edilmesi zorunludur. Kamu kurumlarının mülkiyetindeki taşınmazlar ile kendi bünyelerinde hazırladıkları plan ve projeler bu kapsamdan muaftır. Hizmet bedelinin ödendiği tarihten itibaren 6 ay içinde başvurulmaması halinde ücret iade edilmez. Boğaziçi Sahil Şeridi ve Öngörünüm Bölgesi için yapılacak başvurularda ücretler iki katı olarak uygulanacaktır. İşlemlerin idari yargı mercilerince iptal edilmesi durumunda daha önce tahsil edilen bedeller iade edilmemektedir. Başvuru sahibinden kaynaklanan eksiklikler, vazgeçme veya talebin uygun bulunmaması hallerinde de ücret iadesi yapılmayacağı hüküm altına alınmıştır. Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Düzenlemenin dayanağı
21/7/1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun ek 9 uncu maddesine dayanmakta olup, 27/10/2026 tarihinde yayımı ile yürürlüğe girmiştir.
Olası etkiler
2863 sayılı Kanun kapsamındaki kültür ve tabiat varlıklarına yönelik her türlü belge talebi, itiraz, yeniden değerlendirme, plan, proje ve özel inceleme başvurularında bulunan gerçek ve tüzel kişiler ile Kültür ve Turizm Bakanlığı (Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü, il müdürlükleri, koruma bölge kurulu müdürlükleri, rölöve ve anıtlar müdürlükleri, müze müdürlükleri) nezdindeki idari işlemler ve bu işlemlerin yargısal denetimine ilişkin İYUK kapsamındaki iptal davaları.
Avukatlar için öneri
- 1. Müvekkillerin 2863 sayılı Kanun kapsamındaki başvuru bütçeleri, güncel ücret tarifeleri ve 2960 sayılı Kanun kapsamındaki iki katı ücret kuralı dikkate alınarak yeniden yapılandırılmalıdır. 2. Hizmet bedeli ödendikten sonra başlatılması gereken 6 aylık başvuru süresi operasyonel takvime işlenmeli, süre aşımı riski önlenmelidir. 3. İdari yargıda açılacak iptal davalarında, tahsil edilen hizmet bedellerinin iade edilmeyeceği kuralı gözetilerek dava maliyet analizi yapılmalıdır.
Bu analiz yapay zekâ ile hazırlanmıştır ve bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş yerine geçmez. Uygulamadan önce düzenlemenin Resmî Gazete'deki tam metnini esas alın.